Koja je uloga sina svrgnutog šaha Pahlavija: Obnova monarhije ili nova republika

Najstariji sin šaha kog je svrgnula islamska revolucija 1979. godine napisao je u poruci na društvenim mrežama da je skorašnji odziv bio "neviđen" i da je primio izveštaje da je režim "duboko uplašen i da pokušava, još jednom, da ugasi internet" kako bi zaustavio proteste, piše BBC.

Ko je Reza Pahlavi

Reza Pahlavi je izgnani sin posljednjeg iranskog šaha, Muhameda Reze Pahlavija. Rođen je u oktobru 1960. godine u Teheranu kao jedini muški naslednik u poslednjem braku šaha. Od malena je pripreman da naslijedi presto, uključujući i obuku za pilota borbenog aviona u Sjedinjenim Američkim Državama. Međutim, revolucija 1979. godine srušila je monarhiju pre nego što se mogao vratiti u Iran, ostavljajući mladog prijestolonasljednika i njegovu porodicu u egzilu. Tokom decenija u izgnanstvu, tragedije su se nastavile – njegova mlađa sestra i brat izvršili su samoubistvo, ostavljajući Rezu kao simboličnog vođu dinastije.


Aktivan opozicionar

Danas Pahlavi živi u SAD-u sa suprugom Jasmin i tri ćerke, Nur, Iman i Farah. Studirao je političke nauke i ostao aktivan u iranskoj opoziciji iz dijaspore, gradeći imidž lidera koji promoviše mirnu tranziciju i demokratizaciju Irana. Poziva na nacionalni referendum kako bi Iranci odlučili o budućem političkom sistemu i odbacuje nasilje, distancirajući se od oružanih frakcija. Njegovi planovi uključuju i 100-dnevni program prijelazne administracije, ukoliko Islamska Republika padne, ali istovremeno naglašava da se radi o demokratskoj promeni, a ne obnavljanju monarhije.


Veze sa Zapadom

Pahlavijevo nasleđe je polarizujuće. Dok se njegova porodica pamti po modernizaciji i jakim vezama sa Zapadom, monarhija njegovog oca je takođe obeležena represijom i delovanjem tajne policije Savak. Simbolična krunidba Reze Pahlavija u egzilu 1980. godine izazvala je kritike, jer neki smatraju da ona podriva njegovu poruku o demokratskim reformama. Istovremeno, posljednjih godina njegovo ime dobija novu pažnju tokom antivladinih protesta u Iranu i demonstracija izazvanih ubistvom Mahse Amini 2022. godine.


Kontroverzna ličnost

Reza Pahlavi je u inostranstvu doživljen i kao kontroverzna ličnost. Njegova poseta Izraelu 2023. godine, gde je prisustvovao memorijalnom obeležavanju Holokausta i sastao se sa premijerom Benjaminom Netanjahuom, podelila je javno mnjenje među Irancima i u dijaspori. Njegovi komentari na izraelske napade takođe su izazvali žučnu debatu. Kritičari ističu njegovu zavisnost od strane podrške i nedostatak trajne organizacije unutar same zemlje, dok ga pristalice vide kao prepoznatljivog lidera s dugogodišnjom posvećenošću mirnoj promjeni.


"Vođa nacionalnog pomirenja"

Danas Pahlavi ne predstavlja sebe kao budućeg kralja, već kao vođu nacionalnog pomirenja. Njegova vizija je usmjerena na slobodne izbore, vladavinu zakona i jednakost polova, dok konačnu odluku o eventualnom povratku monarhije ili osnivanju republike prepušta narodnom referendumu. I dok iranska vlast i dalje vidi njega kao prijetnju, njegovi sljedbenici ga smatraju ključnom opozicionom ličnošću koja bi mogla da vodi Iran ka demokratskoj budućnosti.

(Vijesti.ba)