Veliko otkriće naučnika: Neptun krije tajnu staru milijardama godina

Američki naučnici rekonstruisali su nasilnu historiju Neptunovih mjeseca i zaključili da je mjesec Triton mogao izbaciti gotovo sve izvorne Neptunove prirodne satelite, osim Nereide.

Sistem prirodnih satelita oko planete Neptun mogao bi čuvati tragove jednog od najrazornijih događaja u historiji Sunčevog sistema. Prema novoj studiji naučnika s Kalifornijskog tehnološkog instituta, džinovski Neptunov mjesec Triton mogao je uništiti ili izbaciti gotovo sve izvorne Neptunove prirodne satelite, ostavivši samo jednog preživjelog – Nereidu.

Triton već dugo zbunjuje astronome. Za razliku od ostalih Neptunovih prirodnih satelita, on kruži u suprotnom smjeru u odnosu na rotaciju planete, što upućuje na to da nije nastao zajedno s planetom Neptun. Naučnici smatraju da je Triton izvorno bio dio binarnog objekta u Kajperovom pojasu te da ga je Neptun kasnije gravitacijski zarobio u svoju orbitu.

Nereida je također neobična. Otkrio ju je 1949. godine Gerard Kuiper, više od jednog stoljeća nakon otkrića Tritona, a ostala je jedini poznati Neptunov satelit osim Tritona sve do preleta letjelice Voyager 2 1989. godine. Njena izrazito izdužena orbita, koja traje 360 dana, decenijama je navodila naučnike na zaključak da je riječ o još jednom zarobljenom objektu iz Kajperovog pojasa.

Svemirski teleskop James Webb otkriva drugačiju priču

Kako bi istražili porijeklo Nereide, naučni tim koristio je infracrvene instrumente na svemirskom teleskopu James Webb kako bi je prvi put posmatrao u tom području spektra, prenosi portal Science Alert.

Posmatranja su pokazala da Nereida više liči na ledene satelite koji su prirodno nastali oko Urana i Saturna nego na tamne, prašnjave zarobljene objekte iz Kajperovog pojasa. Njena infracrvena svojstva znatno se razlikuju od svojstava Fibe, poznatog zarobljenog objekta koji kruži oko Saturna.

„Jedinstveni spektar Nereide među tijelima vanjskog Sunčevog sistema nije u skladu sa scenarijem prema kojem je Nereida zarobljena tokom dinamičke nestabilnosti ranog Sunčevog sistema“, istakli su autori studije objavljene u časopisu Science Advances.

Razoran dolazak Tritona

Nakon što je scenarij zarobljavanja praktično isključen, tim je proveo simulacije pomoću dinamičkog računarskog modela REBOUND. Proračuni su pokazali da bi dolazak Tritona na vrlo ekscentričnu retrogradnu orbitu razorio izvorni sistem Neptunovih satelita.

Mnogi sateliti bili su uništeni ili izbačeni iz sistema, dok je dio materijala vjerovatno doprinio stvaranju Neptunovih prstenova i manjih satelita poput Proteja, pokazao je ovaj računarski model.

U oko 20 posto simulacija Triton je izbacio jedan izvorni unutrašnji satelit u stabilnu, izrazito izduženu orbitu koja odgovara orbiti Nereide.

Ako je ta pretpostavka tačna, Nereida nije zarobljena lutalica, već preživjeli, ali teško oštećeni ostatak izvorne generacije Neptunovih mjeseca.


(Vijesti.ba)