Kako su firme povezivane s Dodikom zaobišle američke sankcije

Ministarstvo finansija Sjedinjenih Američkih Država u junu 2017. godine sankcioniralo je sedam IT firmi za koje je navelo da je Milorad Dodik, bivši predsjednik Republike Srpske, iskoristio svoj položaj kako bi usmjerio ugovore Vlade Republike Srpske prema mreži privatnih kompanija koje on i njegov sin Igor nadgledaju.

"Iako Igor kontrolira mnoge kompanije u ovoj mreži, on prikriva svoju ličnu vezu s kompanijama oslanjajući se na različite nominalne vlasnike i direktore", navedeno je tada.

Nakon uvođenja sankcija nazirao se kraj dominacije firmi u vlasništvu grupacije Infinity International na tenderima. Međutim, bivši zaposlenici ove grupacije počeli su osnivati nove kompanije.

Invictus, novu firmu koju je registrirao Bojan Vujić, raniji predsjednik Uprave grupacije Infinity, poslužio je za prebacivanje dijela radnika u nove firme, pokazuju sudski dokumenti i specijalizirane poslovne društvene mreže.

Prema podacima poslovne mreže LinkedIn, najmanje 11 zaposlenika Invictusa ranije je radilo u banjalučkom Prointeru.

Osim Invictusa, Vujić je osnivač firmi KNCG i Fusion. Na ove dvije firme, osnovane 2024. godine, tokom 2025. godine prebačena je sva imovina, prava i obaveze banjalučkog Prointera.

S kapitalom većim od sedam miliona, odnosno 210.000 KM, ni KNCG ni Fusion ne učestvuju na tenderima.

Kompanije s radnicima banjalučkog Prointera

Radnici koji su iz Prointera prešli u Invictus nastavili su raditi u dvije banjalučke kompanije, Tehnotim i Elevatebits.

Tehnotim je osnovan u septembru 2024. godine i od tada je potpisao ugovore vrijedne više od 10 miliona KM.

Vlajko Topić, osnivač i direktor ove kompanije, nije pristao razgovarati s novinarima Detektora.

Ova firma potpisala je s Generalnim sekretarijatom Vlade Republike Srpske ugovor vrijedan 1,3 miliona KM za održavanje data centra, kao jedini ponuđač.

Ranije je ugovore za održavanje data centra, također kao jedini ponuđač na tenderima, dobijala firma Prointer ITSS iz Banje Luke.

Na adresi koja je označena kao sjedište ove kompanije, novinari Detektora pronašli su kompaniju Virtuo, koja registrira druge kompanije i za njih prima poštu. Prema popisu kompanija, najmanje 180 drugih kompanija dijeli adresu s Tehnotimom.

Iz kompanije Virtuo naveli su da novinarima ne mogu otkriti detalje o Tehnotimu niti o njihovoj drugoj adresi, pojašnjavajući da na ovu adresu pristiže pošta koja se prosljeđuje kompanijama registriranim na toj adresi.

Elevatebits, iako osnovan znatno ranije, do 2025. godine nije učestvovao na javnim tenderima. Njegovi predavači godinama su držali obuke za informatičare i radili s mladima.

U martu 2025. godine ova firma dobija tender za održavanje jedinstvenog informacionog sistema za registraciju poslovnih subjekata u Republici Srpskoj, vrijedan 1,1 milion KM.

Za manje od dvije godine potpisala je ugovore vrijedne više od 10 miliona KM. Šume Republike Srpske dodijelile su ugovor konzorciju u kojem je i Elevatebits, za održavanje informacionog sistema vrijednog šest miliona KM.

Iz ove firme nisu odgovorili na upit Detektora za komentar.

Starije kompanije, novi poslovi

Jedini odgovor koji je Detektor dobio stigao je iz kompanije ESSCOM. Iako je osnovana 2017. godine, većinu ugovora s javnim preduzećima i institucijama potpisuje nakon sankcioniranja banjalučkog Prointera.

U odgovoru su naveli da je njihov razvoj tekao postepeno.

"Krenuli smo od manjih projekata, a kako smo tokom godina sticali iskustvo, reference i razvijali tim, tako smo postajali sposobni da odgovorimo i na složenije i tehnički zahtjevnije projekte", navode iz ove kompanije.

Dodaju da nemaju nikakvu poslovnu, vlasničku niti bilo kakvu drugu povezanost s grupacijom Infinity i njenim kompanijama.

"...Javne nabavke čine samo dio poslovanja ESSCOM-a, dok značajan dio prihoda kompanije i dalje čine poslovi s privrednim društvima iz Republike Srpske i Bosne i Hercegovine, kao i s regionalnim kompanijama", naveli su iz ESSCOM-a.

Od 2016. godine, kada je Srđan Praštalo kupio softversku firmu Datamatics za jedan euro i preimenovao je, prvo u Business Consulting Group, a potom u Vela Consulting, ova kompanija do 2024. godine nije sklopila nijedan ugovor s javnim institucijama ili preduzećima.

Krajem 2024. godine počinje preuzimati poslove vrijedne stotine hiljada maraka.

Praštalo, kojeg se smatralo ključnom osobom u radu televizije UNA, nedugo prije toga prepustio je vlasništvo Jovani Praštalo.

On je bio direktor i u kompaniji Tesla Quantum Core, koju je osnovala kompanija Vela Consulting.

Za manje od dvije godine Tesla Quantum Core potpisala je ugovore vrijedne oko pet miliona KM. Najvrijedniji, u iznosu od 850.000 KM, potpisala je s Elektroprivredom Republike Srpske za nabavku integriranog sistema za upravljanje dokumentima, prenosi Detektor.ba.

(Vijesti.ba)