Lede krv u venama: Latinoamerički narkokarteli sve više "rade" na Balkanu

Prema istraživanju britanskog "Guardiana", uspostavljene su mreže koje povezuju proizvođače kokaina u Južnoj Americi s evropskim tržištem, a pripadnici kartela sve češće borave u Evropi i neposredno učestvuju u organizaciji krijumčarenja.

Novi model poslovanja podrazumijeva zajedničke kriminalne operacije i direktnu saradnju, čime se smanjuje potreba za posrednicima koji su ranije preuzimali pošiljke duž krijumčarskih ruta.

Suđenje zbog krijumčarenja 45 tona kokaina

Jedan od najvećih postupaka protiv takvih mreža vodi se u Briselu, gdje se sudi 31 osobi osumnjičenoj za učešće u međunarodnoj organizaciji za krijumčarenje kokaina. Među glavnim optuženima su Belgijanac Flor Bressers (40), poznat kao "Rezač prstiju", i Brazilac Sergio Roberto de Carvalho (68), kojeg nazivaju "Brazilski Escobar".

Tužilaštvo ih tereti za učešće u mreži koja je, prema sumnjama istražitelja, mogla dopremiti do 45 tona kokaina u Evropu. Organizacija je navodno raspolagala stotinama miliona dolara, koje je prebacivala preko fiktivnih kompanija, kriptovaluta, finansijskih tržišta i ulaganja u nekretnine.

Bressers je diplomirao kriminologiju na Slobodnom univerzitetu u Briselu, zbog čega je dobio nadimak Profesor. Nadimak "Rezač prstiju" povezuje se sa slučajem u kojem je žrtvi odrezan prst vrtnim makazama. Za taj događaj oslobođen je 2015. zbog nedostatka dokaza, ali je 2020. osuđen u drugom slučaju, zbog otmice i nasilja nad nizozemskim trgovcem drogom.

Nakon dvije godine bijega uhapšen je 2022. u luksuznom hotelu u Cirihu, tokom degustacije vina. Tereti se za otmicu, nezakonito zatočenje, iznudu uz upotrebu vatrenog oružja i vođenje kriminalne organizacije.

Carvalho, bivši brazilski vojni policajac, još je 1998. osuđen na 15 godina zatvora zbog trgovine drogom. Prema brazilskim pravosudnim dokumentima, njegova organizacija nabavljala je kokain iz Perua i Bolivije te ga preko brazilskih luka slala u Evropu.

Nakon dolaska na evropski kontinent živio je u Portugalu i Španiji, koristeći, prema policijskim podacima, lažne identitete. U Marbelli je boravio u vili vrijednoj dva miliona eura, predstavljajući se kao bogati državljanin Surinama.

Tužilaštvo tvrdi da je od 2017. do 2020. vodio krijumčarsku mrežu koja je koristila luke u Portugalu, Holandiji i Belgiji. Portugalska policija istraživala je i njegove moguće veze s brazilskom kriminalnom organizacijom Primeiro Comando da Capital (PCC).

Lažirao vlastitu smrt

U velikoj međunarodnoj policijskoj akciji 2020. godine uhapšeno je 45 osoba, a zaplijenjeno više od 13 miliona eura, 70 luksuznih automobila, 37 aviona i 136 nekretnina. Carvalho je izbjegao hapšenje, a prema navodima iznesenim tokom suđenja, kasnije je lažirao vlastitu smrt.

Uhapšen je u junu 2022. u luksuznom hotelu u Budimpešti, gdje je koristio meksički identitet. Belgiji je izručen godinu kasnije.

Obojica optuženih odbacuju krivicu. Bressers tvrdi da je žrtva medijskog progona, dok Carvalho negira da je počinio djela koja mu se stavljaju na teret.

"U zatvoru sam pet godina i niko me ne sluša. Te zločine počinio je moj imenjak, a ne ja", izjavio je Carvalho tokom suđenja.

Postupak je zaključen 9. oktobra, a presuda se očekuje 15. decembra. Bressersu prijeti do 20 godina zatvora, a Carvalhu do 15 godina.

Balkanske grupe sve važniji partneri

"Guardian" navodi da su policijske i obavještajne službe tokom protekle decenije otkrile ćelije latinoameričkih kriminalnih organizacija u brojnim evropskim državama, uključujući zemlje istočne Evrope i Balkana.

Među njima su brazilski PCC, venecuelanski Tren de Aragua, meksički kartel Sinaloa, kolumbijski Clan del Golfo i ekvadorski Los Lobos. Njihove aktivnosti obuhvataju krijumčarenje kokaina u Evropu, trgovinu oružjem i sintetičkim drogama prema Latinskoj Americi te saradnju s evropskim kriminalnim grupama.

Gabriel Feltran, sociolog pariškog univerziteta Sciences Po i istraživač francuskog Nacionalnog centra za naučna istraživanja, navodi da organizacije poput PCC-a i Sinaloe razvijaju zajedničke poslovne strukture s kriminalnim grupama iz Albanije i italijanskom mafijom 'Ndrangheta.

Takve mreže drogu nabavljaju direktno od proizvođača i organiziraju njen transport do krajnjeg tržišta. U istom sistemu povezuju finansiranje, prevoz, komunikaciju, laboratorije i distribuciju, dok pojedine poslove prepuštaju lokalnim saradnicima koji često ne znaju za koga zapravo rade.

Upozorenje iz Europola

Andy Kraag, šef Europolovog centra za teški i organizirani kriminal, upozorava da je operativno prisustvo latinoameričkih kriminalnih organizacija u Evropi znatno veće nego prije deset godina.

"Latinoamerički kriminalci snažno su uključeni u ove aktivnosti. Njihovo prisustvo u Evropi raste, a njihove operacije postaju sve značajnije", rekao je Kraag, prenio je hrvatski portal Index.

Prema njegovim riječima, ranije su se evropski kriminalci nastanjivali u Latinskoj Americi kako bi organizirali nabavku kokaina. Danas je saradnja dvosmjerna, jer i pripadnici latinoameričkih organizacija sve češće privremeno ili trajno borave u Evropi.

Feltran taj proces naziva "platformizacijom" organiziranog kriminala, upoređujući ga s poslovnim modelima velikih tehnoloških kompanija koje kontrolišu čitav lanac usluga, od infrastrukture do krajnjeg korisnika.

Takva organizacija kriminalnim mrežama omogućava brže širenje i manju zavisnost od posrednika. Njihovom rastu doprinose i korištenje kriptovaluta, ulaganja u nekretnine i finansijski sektor te sve veća potražnja za kokainom na evropskom tržištu.

(Vijesti.ba)