Velika Britanija isplatila veliku odštetu zatvoreniku u Guantanamu

Abu Zubaydah bio je prvi čovjek podvrgnut tzv. “pojačanim ispitivačkim” tehnikama CIA-e nakon napada 11. septembra 2001. godine. Tvrdili su da je bio visokorangirani član Al-Qaide, ali je američka vlada kasnije povukla ovu tvrdnju.

MI5 i MI6 su, iako su znali za njegovo ekstremno zlostavljanje, dostavljali pitanja CIA-i koja su korištena tokom Zubaydahovih ispitivanja. On je zbog toga pokrenuo pravnu tužbu protiv Velike Britanije tvrdeći da su njene obavještajne službe bile “saučesnici” u njegovom mučenju.

Slučaj je sada riješen finansijskim sporazumom.

Profesorica Helen Duffy, međunarodna pravna savjetnica Zubaydaha, rekla je da je odšteta “važna i značajna, ali nedovoljna” te pozvala britansku vladu i druge države “koje dijele odgovornost za njegovo kontinuirano mučenje i nezakonito pritvaranje” da osiguraju njegovo puštanje na slobodu.

- Ova kršenja njegovih prava nisu prošlost, ona se i dalje nastavljaju - naglasila je.

Tačan iznos odštete nije otkriven iz pravnih razloga, ali je potvrđeno da se radi o “značajnoj sumi novca” čija isplata je u toku.

Zubaydah trenutno nema direktan pristup novcu.

Dominic Grieve, koji je predvodio parlamentarnu istragu o ovom slučaju, opisao je finansijski sporazum kao “vrlo neobičan”, ali je istakao da je ono što je Zubaydahu učinjeno “očigledno pogrešno”.

Zubaydah, Palestinac rođen u Saudijskoj Arabiji, u američkom vojnom zatvoru u Guantanamu, na Kubi, u pritvoru je još od 2006. godine bez optužnice ili presude.

On je jedan od 15 zatvorenika koji se i dalje drže u Guantanamu unatoč brojnim presudama i zvaničnim izvještajima koji detaljno opisuju njegovo zlostavljanje. Često ga nazivaju i “vječnim zatvorenikom”.

Zubaydah je uhapšen u Pakistanu 2002. godine, a potom je četiri godine bio u nizu tajnih CIA-inih “tajnih lokacija” u šest država, uključujući Litvaniju i Poljsku.

Te “tajne lokacije” su bile tajni zatvori izvan američkog pravnog sistema. On je bio prvi pritvorenik u jednoj od tih lokacija.

CIA je zaključila da bi Zubaydah trebao biti izolovan od vanjskog svijeta do kraja života. Interna korespondencija MI6 pokazuje da je britanska služba smatrala da bi takvo tretiranje “slomilo” 98 posto američkih specijalnih snaga. Ipak, četiri godine je prošlo prije nego što je britanska obavještajna služba tražila bilo kakve garancije o njegovom tretmanu u pritvoru.

Zubaydah je uhapšen u okviru tzv. rata protiv terorizma, a američki predsjednik George W. Bush javno je tvrdio da je on visokopozicionirani član Al-Qaide koji “planira ubistva”. Ove tvrdnje su kasnije povučene.

Tokom pritvora, Zubaydah je bio izložen mučenju koje po standardima Velike Britanije spada u torturu – uključujući 83 slučaja “waterboardinga” (simulirano utapanje), zatvaranje u kovčege i fizičko nasilje.

Duffy ističe da su britanske obavještajne službe “stvorile uslove” za ova mučenja slanjem konkretnih pitanja koja su trebala biti postavljena pritvoreniku.

Zubaydah želi osigurati slobodu i izgraditi novi život. Duffy je izrazila nadu da će isplata značajnog iznosa omogućiti da to i učini, ali je naglasila da će to zavisiti od američkih vlasti i saveznika koji moraju osigurati njegovo puštanje na slobodu.

(Vijesti.ba / Fena)