Split domaćin političkoj eliti južne Evrope

MED9 je neformalna grupa koja okuplja devet južnih članica EU-a – Hrvatsku, Sloveniju, Italiju, Francusku, Španiju, Maltu, Kipar, Grčku i Portugal.

Hrvatska ove godine predsjedava tim formatom, a u Splitu su potvrđeni dolasci svih najviših zvaničnika – među njima su i francuski predsjednik Emmanuel Macron, italijanska premijerka Giorgia Meloni te španski premijer Pedro Sanchez.

U drugi najveći hrvatski grad stižu i predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen i predsjednik Evropskog vijeća Antonio Costa, kao i monegaški knez Albert II., pozvan zbog svoje ekspertize u oblasti zaštite okoliša, posebno očuvanja mora, te jordanski prijestolonasljednik Al Husein bin Abdulah.

Dio lidera u Split stiže već u utorak, zbog čega će grad već tada biti pod visokim mjerama sigurnosti.

Najveći je to regionalni format unutar EU-a – okuplja trećinu njenih članica na koje otpada 40 posto teritorije, 41 posto BDP-a i 45 posto stanovništva Evropske unije.

Skup će biti vrhunac hrvatskog predsjedavanja, tokom kojeg su održana tri sastanka na nivou ministara vanjskih poslova te pet „sektorskih“ susreta ministara.

Cilj skupa je, između ostalog, uskladiti stavove mediteranskih država na evropskom nivou uoči Evropskog vijeća koje će se održati sedmicu kasnije. U Vladi naglašavaju da je datum skupa MED9 „namjerno tempiran“ kako bi bio blizu sastanka evropskih lidera u Briselu.

Članice EU-a trenutno pregovaraju o novom višegodišnjem finansijskom okviru (VFO), odnosno evropskom budžetu za period od 2028. do 2034. godine, podsjeća Hina.

Ambicija je da se dogovor o tom ključnom dokumentu postigne do kraja ove godine kako bi budžet bio funkcionalan već početkom 2028. godine, ali i zbog toga što 2027. godine na izbore izlaze stanovnici Francuske, Španije i Italije, tri važne evropske države čiji će lideri biti prisutni u Splitu.

U Splitu, međutim, neće biti predstavnika mahom sjeverne „štedljive šestorke“, zemalja neto uplatiteljica u evropski budžet koje stoga žele da on bude manje izdašan – Nizozemske, Austrije, Danske, Finske, Švedske i Njemačke.

Njihovi lideri su u augustu poručili da se planirani budžet Evropske komisije mora smanjiti za nekoliko stotina milijardi eura. Lideri južnih država, gosti u Splitu, žele ambiciozniji budžet koji će zadržati stavke iz prethodnih verzija, prije svega poljoprivrednu i kohezijsku politiku.


(Vijesti.ba)