Naučnik o oluji El Ninjo: Sjedimo na buretu baruta

Istraživači su upozorili da bi ovogodišnji El Niño mogao biti najjači dosad zabilježen, što povećava vjerovatnost da 2027. postane najtoplija godina od početka mjerenja.

Direktor Centra za klimatske nauke i otpornost (CR2) analizirao je uticaj El Niña i klimatskih promjena na ekstremne vremenske događaje koji pogađaju Čile te upozorava na potrebu jačanja naučnih saznanja i pripreme stanovništva za nove prijetnje.

Kada je primijetio neobičnu bujicu, koja je trebala početi u utorak poslijepodne, 13. oktobra, Roberto Rondanelli, direktor Centra za klimatske nauke i otpornost i profesor na Odsjeku za geofiziku Univerziteta u Čileu, brzo se popeo na krov zgrade u ulici Beauchef u Santiagu, u pratnji svojih studenata i nekoliko tehničara.

Bila je to jedinstvena prilika da iz prve ruke posmatra ono što atmosferski naučnik i meteorolog opisuje kao “snažnu konvektivnu oluju“. Ona je sa sobom donijela snažan grad usred proljeća, što je neuobičajena pojava. Grupa nije samo dodirivala zrna leda već je na tlo bacala i kovanice kako bi procijenila njihovu veličinu i fotografisala ih. To su bili važni zadaci jer se prikupljeni materijal unosi u južnoameričku bazu podataka o olujama.

Bir kaç ay önce Dünya Meteoroloji Örgütü, El Nino’nun önümüzdeki aylarda çok güçlü bir seviyeye ulaşmasının beklendiğini açıklamıştı. Bunun adı "MEGA EL NİNO"... Mega El Nino" çok nadir görülür ve bilimsel kayıtlara göre bu ölçekte bir olay en son 1877-78 yıllarında yaşanmıştı. Küresel çapta ekstrem hava olaylarına, tarımsal çöküşe ve tarihi 'Büyük Kıtlık' felaketine sebep olmuştu.

— Özgür Adam (@ozgurozkurt_16) October 14, 2026

“Veličina zrna tuče mnogo govori o jačini oluje. Zrna tuče koja su pala u Ñuñoi i Providenciji bila su promjera oko 1,5 centimetara. Prilično su velika. Također imam nepotvrđene informacije o zrncima koja su pala u La Reini, a koja su bila promjera oko dva centimetra, ali ih još nismo uspjeli pronaći u cijelosti“, kaže on.

Rondanelli vodi glavni čileanski centar za istraživanje klime, osnovan 2013. godine, u kojem učestvuju naučnici sa Univerziteta u Čileu, Univerziteta u Concepciónu i Univerziteta Austral, kao i iz drugih institucija.

What is El Niño and why is it so powerful? [ geoglobe_tales] https://t.co/Ep8NFibrsX

— Massimo (@Rainmaker1973) September 21, 2026

“U Čileu smo imali teške vremenske prilike i tokom drugih godina El Niña, poput 1982. i 1987. godine. Velike poplave pogodile su Santiago i centralnu regiju i 1997. godine, a ove godine, 2026, izuzetno snažan El Niño opravdava svoj ugled”, kaže Rondanelli.

Dodaje da trenutno doživljavamo događaj super-El Niña, koji se praktično odvija na vrhu svojevrsne barijere, a tu barijeru predstavljaju klimatske promjene.

“Temperatura okeana, količina vodene pare u atmosferi i atmosferska cirkulacija, sve je nešto intenzivnije nego što bi inače bilo. Bez El Niña ne bismo imali ove pojave, a bez klimatskih promjena one se ne bi dešavale ovim intenzitetom”, navodi profesor.

Navodi da je tokom prvih 13 dana oktobra ove godine u Santiagu palo više kiše nego tokom bilo kojeg cijelog oktobra otkako je meteorološka stanica počela s radom 1866. godine.

Trenutno se na pacifičkoj obali Južne Amerike bilježe najviše temperature okeana ikada zabilježene za oktobar.

“A kako se budemo približavali ljetu, temperatura će nastaviti rasti. Sve dok okean ostaje topliji i dok olujni sistemi nastavljaju prelaziti preko centralnog dijela zemlje, nalazimo se u stanju koje bismo mogli nazvati „zatišjem pod napetošću“, kaže Rondanelli.

Svaki put kada se razvije olujni sistem, on može povući raspoloživu vodenu paru iz okeana i usmjeriti je prema planinskom lancu Anda, s posljedicama kakve smo vidjeli ovog oktobra.

“Od centralnog Čilea prema sjeveru, sjedimo na buretu baruta”, kaže on.

(Vijesti.ba)